fot. archiwum
Polskie wojsko ma chrapkę na prywatne samochody i może przejąć je w świetle prawa. Jak się okazuje, w 2019 r. takie przymusowe świadczenie dotyczyło dziewięciu pojazdów należących do mieszkańców lub przasnyskich przedsiębiorców, a wojsko odpowiada, że jest to spowodowane realizacją potrzeb w zakresie wymiany samochodów. Czy mieszkańcy Przasnysza mogą się obawiać, że armia nagle skonfiskuje ich pojazdy?
W 2019 roku burmistrz Przasnysza Łukasz Chrostowski wydał 9 decyzji dot. przeznaczenia w ramach świadczeń rzeczowych pojazdów na rzecz obronności kraju. Decyzje dotyczyły następujących pojazdów:
- Autobus Autosan H-9,
- Autobus Autosan H-10,
- Samochód MAN TGL,
- Samochód DAF XF 105,
- Przyczepa transportowa Wielton PC 16k,
- Samochód SSANGYONG REXTON,
- Samochód CHEVROLET CAPTIVA,
- Samochód NISSAN NAVARA,
- Samochód VOLVO XC 90.
Rzecz wydawałaby się nie do pojęcia. Armia zajmuje pojazdy przasnyszan! Gdzie zatem podziało się święte prawo własności? Jak się okazuje, wszystko odbywa się w świetle przepisów. W zastępstwie rzecznika prasowego 2. ORel odpowiedzi udzielił nam por. Arkadiusz Michalski: „Świadczenia rzeczowe na rzecz obronności kraju nie są czymś nowym, są wynikiem realizacji Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju i są wynikiem potrzeb w zakresie wymiany samochodów, na które złożone były zapotrzebowania przed kilkoma laty” – odpisał przedstawiciel jednostki.
Czy mieszkańcy Przasnysza mogą się obawiać, że armia nagle skonfiskuje ich samochody?
Jak wynika z przepisów, świadczenia rzeczowe podlegają na oddaniu przez przedsiębiorców, osoby fizyczne, urzędy, instytucje państwowe i inne jednostki organizacyjne nieruchomości oraz rzeczy ruchomych (pomieszczenia, tereny, środki transportowe, maszyny, narzędzia i inny sprzęt) do użytkowania m.in. przez jednostki wojskowe wykonujące zadania na potrzeby obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.
Czas wykorzystywania przedmiotów świadczeń rzeczowych w czasie pokoju nie może przekraczać jednorazowo:
– 48 godzin w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych;
– 24 godzin w związku z ćwiczeniami w obronie cywilnej lub ćwiczeniami praktycznymi w zakresie powszechnej samoobrony a nałożenie obowiązku wykonania tych świadczeń rzeczowych może nastąpić trzy razy w roku.
– 7 dni w związku z ćwiczeniami wojskowymi lub ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do militaryzacji – jeden raz w roku.
Ograniczeń tych nie stosuje się do używania nieruchomości i rzeczy ruchomych w celu zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków. W razie zarządzenia mobilizacji i w czasie wojny przedmioty świadczeń rzeczowych podlegają zwrotowi dopiero po ustaniu potrzeby ich używania.
Odbywa się to w ten sposób, że na wniosek wojska (najczęściej WKU) burmistrz, wójt lub prezydent miasta wszczyna postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji dotyczącej przeznaczenia pojazdu w ramach świadczeń rzeczowych na rzecz obronności kraju. Wiadomo, że szczególnie pożądane są autobusy, samochody ciężarowe, maszyny do prac ziemnych lub osobówki z napędem na 4 koła. Potem zostaje wydana decyzja administracyjna, do której zgodnie z ustawą służy odwołanie.
Czy następuje fizyczne zabranie aut?
Praktyka wygląda tak, że w czasie pokoju wojsko pojazdów nie rekwiruje, choć objęcie świadczeniem rzeczowym może oznaczać np. konieczność stawienia się z pojazdem w jednostce wojskowej. Oczywiście armia ma prawo zarekwirować nasz pojazd nie tylko podczas wojny — na przykład w przypadku ćwiczeń wojskowych i klęsk żywiołowych.
Dokładne dane nie są znane, ale nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych przez MON dotyczy około 25 tys. obywateli oraz firm rocznie. Dobrze także wiedzieć, że zgodnie z ustawą o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek świadczeń rzeczowych może nałożyć na obywatela nie tylko wojsko, ale i policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczna, Służba Ochrony Państwa, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, a także państwowe jednostki organizacyjne.
