fot. ilustracyjna
Związek Miast Polskich rekomenduje wprowadzenie zakazu powszechnej publikacji pełnej treści oświadczeń majątkowych w Biuletynie Informacji Publicznej. Według propozycji prezydentów i burmistrzów zasiadających w Zarządzie ZMP dokumenty miałyby trafiać wyłącznie do instytucji kontrolnych. Samorządowcy argumentują, że obecny system nie przystaje do realiów cyfrowych i może narażać osoby publiczne oraz ich rodziny na ryzyko.
Sprawa dotyczy m.in. radnych, wójtów, burmistrzów, prezydentów miast oraz osób wydających decyzje administracyjne w imieniu samorządów.
Związek Miast Polskich chce zmian w oświadczeniach majątkowych
Zarząd Związku Miast Polskich zaakceptował stanowisko Komisji Administracji ZMP dotyczące reformy systemu oświadczeń majątkowych osób pełniących funkcje publiczne. Chodzi o odejście od obecnego modelu, w którym pełna treść dokumentów jest publikowana w internecie.
Samorządowcy wskazują, że potrzebny jest nowy model kontroli majątkowej, który zachowa mechanizmy antykorupcyjne, ale jednocześnie będzie lepiej chronił prywatność i bezpieczeństwo osób pełniących funkcje publiczne.
– Choć instytucja oświadczeń majątkowych pozostaje istotnym elementem prewencji antykorupcyjnej, jej obecny model oparty na powszechnej, trwałej i indeksowalnej publikacji danych w internecie wymaga pilnej aktualizacji ze względu na nieadekwatność do obecnych uwarunkowań technologicznych. Konieczność publicznego obnażania statusu majątkowego oraz obawa przed stygmatyzacją i hejtem stanowią istotną barierę w podejmowaniu służby publicznej przez wysokiej klasy ekspertów i menedżerów – wskazano w komunikacie Związku Miast Polskich.
Oświadczenia tylko dla instytucji kontrolnych
Propozycja ZMP zakłada, że oświadczenia majątkowe byłyby składane wyłącznie elektronicznie i przekazywane bezpośrednio do instytucji kontrolnych, takich jak urzędy skarbowe czy Centralne Biuro Antykorupcyjne. Publicznie dostępna miałaby być jedynie informacja o wyniku analizy dokumentu.
Samorządowcy proponują również zniesienie obowiązku dołączania kopii zeznań podatkowych PIT. Organy kontrolne miałyby publikować wyłącznie krótką informację, czy w oświadczeniu stwierdzono nieprawidłowości.
W ocenie Komisji Administracji ZMP obecny system publikacji w BIP powstał w innych realiach technologicznych i nie uwzględnia zagrożeń związanych z automatycznym przetwarzaniem danych, ich agregowaniem oraz profilowaniem.
– Powszechny dostęp do informacji o zasobach pieniężnych, kryptowalutach, czy mieniu ruchomym powyżej 10 000 zł, stwarza realne ryzyko kradzieży, wymuszeń oraz oszustw inwestycyjnych, zagrażając bezpieczeństwu osób pełniących funkcje publiczne i ich rodzinom – wskazano w stanowisku Związku Miast Polskich.
Samorządowcy powołują się na prywatność i RODO
Według Komisji Administracji ZMP obecny model jawności oświadczeń majątkowych może być niewspółmierny do celu regulacji. W stanowisku wskazano m.in. na zasadę proporcjonalności, prawo do ochrony życia prywatnego oraz zasadę minimalizacji danych wynikającą z przepisów RODO.
ZMP zwraca też uwagę na różnice w poziomie ochrony danych pomiędzy poszczególnymi grupami osób pełniących funkcje publiczne. Funkcjonariusze służb mundurowych, specjalnych oraz żołnierze zawodowi korzystają z ochrony polegającej na niepublikowaniu ich oświadczeń majątkowych. Osoby zatrudnione w samorządzie takiej ochrony obecnie nie mają.
Kogo dotyczą oświadczenia majątkowe
Obowiązek składania oświadczeń majątkowych wynika m.in. z ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i województwa. Dotyczy radnych, członków organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego, wójtów, burmistrzów, prezydentów miast oraz osób wydających decyzje administracyjne w ich imieniu.
W oświadczeniach podawane są informacje dotyczące m.in. zasobów pieniężnych, nieruchomości, udziałów i akcji w spółkach, prowadzonej działalności gospodarczej, dochodów, mienia ruchomego o wartości powyżej 10 tys. zł oraz zobowiązań finansowych, w tym kredytów i pożyczek.
Zgodnie z obecnymi przepisami informacje zawarte w oświadczeniu majątkowym są jawne, z wyłączeniem adresu zamieszkania osoby składającej dokument oraz miejsca położenia nieruchomości. Oświadczenia są publikowane w Biuletynach Informacji Publicznej.
mat
