Jest pozwolenie na budowę pomnika powieszonych członków ZWZ-AK

Nowe władze miasta za punkt honoru postawiły sobie za cel uporządkowanie kwestii pomnika przy rynku upamiętniającego niemiecką zbrodnię na Polakach straconych podczas II wojny światowej. Choć do tego celu wiodła najeżona przeszkodami droga, dziś zyskaliśmy pewność, że dokładnie w 80. rocznicę tragicznych wydarzeń, nastąpi uroczyste odsłonięcie nowego monumentu. Urząd Miasta w Przasnyszu zdobył pozwolenie na budowę, a inwestycja ma zapewnione finansowanie.

Nierozwiązywalny od lat problem polegał m.in. na tym, że działka, na której stał pomnik, stanowiła prywatną własność i była przedmiotem spraw sądowych toczonych w poprzedniej kadencji, w których zapadały niekorzystne dla miasta wyroki. Kwestię tę udało się unormować dopiero w lipcu 2021 r., kiedy sporządzono akt notarialny, potwierdzający nabycie przez miasto nieruchomości.

Urząd zlecił opracowanie wizualizacji projektantce Dorocie Długokęckiej, który był konsultowany z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i pozytywnie przeszedł weryfikację. Nowy monument stanie nieopodal dawnego obelisku, a miasto dysponuje ekspertyzami lokalnych historyków, a także pisemnym oświadczeniem świadka tamtych wydarzeń, z których wynika właściwa lokalizacja pomnika.

Istniejąca tablica zostanie usunięta, a miejsce montażu nowej oczyszczone. Płaszczyzna obelisku zostanie dostosowana wielkością do istniejącej tablicy, a następnie wyszlifowana i wypolerowana tak, by stanowiła jednolitą gładką powierzchnię, przeznaczoną do umieszczenia napisu.

Napis przestrzenny zostanie wykonany ze stali nierdzewnej malowanej proszkowo na kolor czarny. Krój czcionki o prostej i czytelnej formie zostanie wybrany na etapie realizacji inwestycji. Wielkość liter będzie dostosowana do wypolerowanej płaszczyzny obelisku, a wykonanie napisów zostanie powierzone specjalistycznej firmie.

„Przasnysz pamięta”

Na ścianie wschodniej na powierzchni z płyt betonowych zostanie umieszczona data egzekucji – 17 XII 1942 r. wykonana ze stali nierdzewnej w kolorze antracytowym, a także napis: „Przasnysz pamięta”.

– Miejsce to będzie wizualnie korespondować z naszym Rynkiem, który wkrótce się zazieleni i w sposób należyty odda cześć pomordowanym Żołnierzom ZWZ – AK. Pomnik stanie się miejscem pamięci narodowej — komentuje wiceburmistrz Łukasz Michałowski, zapewniając, że przetarg zostanie ogłoszony wkrótce, a prace zrealizowane w ciągu kilku miesięcy.

Miasto zabezpieczyło na budowę 100 tys. zł. Kolejne 100 tys. będzie pochodziło od samorządu powiatowego. Uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpi w 80. rocznicę tragicznych wydarzeń.

Przypomnijmy, że 17 grudnia 1942 roku na przasnyskim rynku z rąk hitlerowców stracono pięcioro przywódców przasnyskiego obwodu ZWZ-AK: Marię Kaczyńską ps. „Maria”, Zenona Kiembrowskiego ps. „Konrad”, Edmunda Zdanowskiego ps. „Max”, Władysława Otłowskiego ps. „Woyna” i Mariana Arcta ps. „Luty”. Wraz z innymi Żołnierzami Polski Podziemnej zostali aresztowani w wyniku zdrady i zabici przez Niemców w odwecie za budzącą się na naszym terenie działalność konspiracyjną.

M.Jabłońska